از تحلیل تا عکس؛ پله ای که سریال «مهمان کُشی» کم دارد_خبرخوان

به گزارش خبرنگار فرهنگی ، در اغاز اربعین حسینی، صدا و سیما با پخش سریالی تاریخی ـ مذهبی با گفتن «مهمان‌کشی» تلاش کرده روایتی تازه از یکی از شخصیت‌های کلیدی اتفاق عاشورا را به عکس بکشد. این سریال با محوریت زندگی و مأموریت حضرت مسلم بن عقیل، چهره‌ای برجسته از خاندان بنی‌هاشم و سفیر امام حسین(ع) به کوفه، به طوری طراحی شده که هم‌زمان با ایام عزاداری سالار شهیدان، تماشاگر را با گوشه‌ای از مقدمات قیام عاشورا همراه سازد.

مسلم بن عقیل، که از خاندان اهل‌بیت و فردی با جایگاه برجسته نزد امام حسین (ع) می بود، مأموریت یافت تا به دعوت‌نامه‌های پرشمار کوفیان جواب داده و حالت سیاسی ـ اجتماعی این شهر را از نزدیک برسی کند؛ روایتی که در کانون داستان سریال جای دارد.

این سریال تلاش کرده جزئیات دعوت مردم کوفه از امام حسین (ع) و فرستاده شدن مسلم برای بازدید اوضاع شهر را با نگاهی تازه به عکس بکشد. درامی تاریخی که رخدادهای پرتنش و ناپایدار کوفه پیش از ورود سپاه یزید و تحول موضع کوفیان را محور مهم روایت خود قرار داده و با نگاهی تحلیلی، به ساز و کارهای اجتماعی و سیاسی آن روزگار می‌پردازد. خیانت، هراس، تزویر و وفاداری در بطن ماجرا جریان دارد و سریال کوشیده است در قالبی داستانی، این تقابل‌ها را عینیت بخشد.

یکی از ویژگی‌های قابل‌دقت سریال، وجود امین میری در دو نقش متضاد است؛ او در قامت «شریک بن اعور» که از اطرافیان امام حسین (ع) می بود و این چنین «ضحاک بن قیس» که به دربار معاویه نزدیک می بود، ایفای نقش می‌کند. این دوگانه‌پردازی بازیگری، اگرچه ریسک‌پذیر است، اما می تواند در تشکیل کشمکش‌های ذهنی و مفهومی برای مخاطب مؤثر باشد و تعارض‌های تاریخی را برجسته کند. با این‌حال احتمالا برای مخاطب عام، تفاوت این دو چهره به‌راحتی قابل تمییز نباشد و این‌همانی ظاهری، در انتقال دقیق شخصیت‌ها خلل تشکیل کند.

مسئله‌ای که نمی‌توان از آن چشم پوشید، ضعف در طراحی لباس و گریم بازیگران است. در حالی‌که داستان در بستری تاریخی و حساس روایت می‌شود، پرداخت بصری آن نتوانسته است به باورپذیری کافی برسد. چهره‌ها در مواردی همانند تیپ‌های تکراری آثار تاریخی‌اند و لباس‌ها نیز از اصالت تاریخی و انسجام ملزوم را ندارند.

این ضعف، به‌اختصاصی در شخصیت‌هایی چون ابن‌زیاد یا شرطه‌های کوفه، زیاد تر به چشم می‌آید و گاه مخاطب را از فضای دراماتیک بیرون می‌کشد. در حالی‌که انتظار می‌رفت با دقت به اهمیت شخصیت‌ها و وقایع، از مشاوران خبره‌تری در این قسمت منفعت گیری شود.

یکی از امتیازهای برجسته مهمان‌کشی، اراعه تحلیلی مختصر از محتوای هر تکه بعد از آخر آن است. وجود کارشناسان مذهبی و تاریخی در این قسمت، علتشده که سریال از سطح فقطً دراماتیک فراتر رفته و بستری برای تعمیق در مطلب‌ها و مفاهیم مذهبی و تاریخی فراهم شود؛ رویکردی که کمتر در تولیدات تلویزیونی شبیه مشاهده شده و می‌تواند الگویی مؤثر برای آینده باشد.

از حیث بازیگری نیز، ترکیبی از چهره‌های شناخته‌شده و بازیگران جوان‌تر در این مجموعه دیده می‌شود. مسئله دلنشین دقت، انتخاب چهره‌ای نسبتاً تازه‌نفس برای ایفای نقش حضرت مسلم است. بهراد محمدی که بازیگر در تئاتر دارد، با اجرای سنجیده و کنترل‌شده‌اش، توانسته از کلیشه‌های رایج این نقش‌ها فاصله بگیرد.

این انتخاب، از آن جهت اهمیت دارد که مخاطب با ذهنی خالی از تصویرهای قبل و بدون هرگونه پیشینه ذهنی، با چهره و شخصیت مسلم روبه رو می‌شود و بهتر می‌تواند با پیچیدگی‌های رفتاری و درونی او ربط برقرار کند

در کل، «مهمان‌کشی» اگرچه از نظر بصری و تولیدی دچار ضعف‌هایی است، اما در حوزه روایت‌پردازی، انتخاب نوشته و منفعت‌گیری از ظرفیت‌های تاریخی خوب عمل کرده. این سریال با نگاهی پژوهشی و داستان‌پردازانه به یکی از مقاطع مهم ماجرای کربلا، زمان تازه‌ای فراهم کرده تا مردم تاریخ را از طریق عکس بهتر بشناسند؛ فرصتی که اگر با دقت بیشتری در حوزه‌های فنی همراه شود، می‌تواند به الگویی در تولیدات محتوای مذهبی تبدیل شود.

انتهای مطلب/