تلسکوپهای جیمز وب و هابل تصاویر شگفتانگیز برخورد دو کهکشان مارپیچی را ثبت کردند

تلسکوپهای جیمز وب و هابل تصاویر شگفتانگیز برخورد دو کهکشان مارپیچی را ثبت کردند, ناسا به تازگی عکسی دیدنی از جفت کهکشانهای آیسی ۲۱۶۳ و انجیسی ۲۲۰۷ منتشر کرده که به آن چشمان غرق در خون نامگذاری شده است. این اثر بصری حاصل از همکاری مشترک دو تلسکوپ قدرتمند فضایی جیمز وب و هابل میباشد.

این دو کهکشان در حال حاضر در فرآیند برخورد و ادغام با یکدیگر قرار دارند که پیشبینی میشود تا شکلگیری یک کهکشان واحد، نزدیک به یک میلیارد سال طول بکشد. در نگاه اول، هستههای درخشان این کهکشانها شبیه به دو چشمی هستند که در تاریکی بیکران کیهان به ناظر خیره شدهاند. کهکشانهای آیسی ۲۱۶۳ و انجیسی ۲۲۰۷ هر دو از نوع مارپیچی بوده و در فاصله حدود ۸۰ میلیون سال نوری از زمین، در صورت فلکی سگ بزرگ (کلب اکبر) واقع شدهاند.

با توجه به این فاصله عظیم، نور آنها میلیونها سال طول کشیده تا به ما برسد؛ بنابراین احتمالاً در لحظه حاضر، این دو کهکشان از نظر فیزیکی با هم ادغام شدهاند. کهکشان کوچکتر در سمت چپ عکس، آیسی ۲۱۶۳ نام دارد که از نظر گرانشی به همسایه بزرگتر خود، انجیسی ۲۲۰۷، وابسته است. برآوردهای ناسا حاکی از آن است که این تعامل گرانشی از حدود ۴۰ میلیون سال پیش آغاز شده است.

رنگهای متنوع مشاهده شده در عکس، نتیجه ترکیب دادههای ثبت شده در طول موجهای فروسرخ میانی، نور مرئی و فرابنفش است. تلسکوپ جیمز وب در محدوده فروسرخ میانی و هابل در باندهای مرئی و فرابنفش تصویربرداری انجام دادهاند. در بخش میانی عکس، جایی که مواد دو کهکشان در حال تداخل و برخورد هستند، رگههایی از خطوط قرمز روشن نمایان است.

نیروی گرانش ناشی از این مواجهه میتواند بر ساختار بازوهای مارپیچی کهکشانها تأثیر عمیقی بگذارد و شکل آنها را تغییر دهد. در مقایسه تصاویر جداگانه، عکس هابل (سمت چپ) بازوهای پرستاره را در رنگ آبی و هستهها را در نارنجی درخشان نشان میدهد. در مقابل، دیدگاه جیمز وب با ابزار میری (MIRI) غبارهای سرد را به رنگ سفید و همانگیزی به نمایش میگذارد.

یک نقطه درخشان با هشت پر در بخش پایینی عکس وب، در واقع یک ستاره پیشزمینه است که پراش ناشی از آینههای تلسکوپ ایجاد شده؛ این ناحیه به عنوان مکانی شناخته شده که در آن تولد ستاره به صورت مداوم و فعال در حال انجام است. ناسا اعلام کرده که سالانه دهها ستاره نوپا با جرمی نزدیک به خورشید در این دو کهکشان متولد میشوند، زیرا گاز و غبار بین کهکشانی در اثر برخورد، دچار فشردگی و واکنشهای فزاینده شده است.

این جفت کهکشان در دهههای اخیر نیز میزبان هفت انفجار ابرنواختری بوده که شدت آنها فراتر از میانگین انفجارهای مشابه در کهکشان راه شیری در ۵۰ سال گذشته بوده است. با پیشرفت فرآیند ادغام، بازوهای کهکشانها تدریجاً با هم ترکیب شده و هستهای بزرگتر و درخشانتر شکل میدهند. در مراحل نهایی، با سرد شدن گازهای محیطی، نرخ تولد ستاره به شدت کاهش یافته و کهکشان حاصل، به حالت آرامتری در میآید.