آشتی سرد در بوسان_خبرخوان

ترامپ که با شعار «برگشت دادن عظمت اقتصادی آمریکا» به قوت بازگشته، طی ماه‌های قبل سیاستی تهاجمی در برابر پکن در پیش گرفت؛ تعرفه‌های سنگین بر کالا‌های چینی، محدودیت صادرات فناوری‌های پیشرفته و تهدید به اعمال تعرفه ۱۰۰ درصدی تازه بر کالا‌های وارداتی از چین. در روبه رو، پکن صادرات عناصر نادر- مواد حیاتی برای صنایع الکترونیک، ماشین‌های برقی و جنگ‌افزار‌ها – را محدود کرد تا سختی متقابل داخل کند.

این چرخه عمل و عکس العمل، نه تنها بازار‌های جهانی را دچار تلاطم کرد، بلکه نشانه‌ای از شکاف عمیق در نظم اقتصادی پسابرجام تجاری می بود. از همین‌رو، او گفت‌وگوی مستقیم دو رهبر در بوسان، با وساطت مقام‌های کره جنوبی و بعد از مذاکرات مقدماتی در کوالالامپور، اهمیتی راهبردی یافت.

*عناصر نادر، سویا و فنتانیل

مطابق اظهارات ترامپ، پکن پذیرفته است محدودیت صادرات عناصر نادر را بردارد و در روبه رو، واشنگتن نیز تعرفه‌های موسوم به “فنتانیل” را از ۲۰ درصد به ۱۰ درصد افت می‌دهد. به این ترتیب، مجموع تعرفه‌های آمریکا بر کالا‌های چینی از ۵۷ به ۴۷ درصد می‌رسد. این توافق، به حرف های ترامپ، برای زمان یک‌ساله اعتبار دارد و هر سال تمدید خواهد شد. چین نیز متعهد شده خرید سویا از آمریکا را از سر بگیرد و تشکیل مواد شیمیایی مرتبط با فنتانیل- عامل موج تازه مرگ‌ومیر ناشی از اعتیاد در ایالات متحده – را کنترل کند.

ترامپ در مسیر برگشت به واشنگتن در هواپیمای ریاست‌جمهوری او گفت: «در مقیاس صفر تا ده، این دیدار را باید دوازده دانست. همه چیز بر سر عناصر نادر حل شد؛ این فقط موضوعی آمریکایی نبوده است، بلکه جهانی می بود.»

شی جین‌پینگ در اظهاراتی غیرمستقیم از طریق رسانه‌های دولتی، ضمن قبول «توافق مقدماتی در حل نگرانی‌های اساسی دو طرف»، اصرار کرد که پکن و واشنگتن باید «شریک و دوست» باقی بمانند و اختلاف‌های خود را در چارچوب او گفت‌و‌گو مدیریت کنند.

*عرصه‌های سیاسی؛ از اوکراین تا تایوان

بنا بر حرف های‌های ترامپ، دو طرف در این دیدار درمورد جنگ اوکراین نیز او گفت‌و‌گو کردند و وعده دادند برای یافتن «راه‌حلی مشترک» تلاش کنند. هرچند نوشته تایوان – حساس‌ترین پرونده در روابط دو سرزمین- عمدا نادیده گرفته شد و هر دو رهبر سوال خبرنگاران در این باره را بی‌جواب گذاشتند. ترامپ تایید کرد که چین «مقادیر بسیاری نفت از روسیه می‌خرد»، اما افزود که این نوشته در دستور کار نشست قرار نداشت. در روبه رو، شی در بیانیه آغازین خود او گفت: «جهان با چالش‌های بزرگی مواجه است؛ چین و آمریکا به‌گفتن دو قوت بزرگ باید مسئولیت خود را در روبه رو ارامش جهانی بپذیرند و برای منافع دو سرزمین و جهان کار‌های بزرگ‌تری انجام بدهند.»

*نشانه‌های تنش نهان

اگرچه لبخند‌ها و دست‌دادن‌ها در تصاویر رسمی فضا را آرام نشان می‌داد، اما در لایه‌های زیرین او گفت‌و‌گو، رقابت استراتژیک بین دو سرزمین ادامه دارد. توافق یک‌ساله بر سر عناصر نادر، بیشتر از آنکه نشانه آشتی واقعی باشد، وقفه‌ای موقت در مسیر رقابت ژئواقتصادی است. کارشناسان آمریکایی نیز همین دیدگاه را نقل کردند. به حرف های «کریگ سینگلتون» از بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها: «توافق پیشنهادی، الگوی تکراری امسال است؛ ارامش مختصر‌زمان در لباس پیشرفت راهبردی. هر دو طرف فقط در حال مدیریت نوسان‌اند تا از بحران کامل جلوگیری کنند، در حالی که رقابت عمیق‌تر هم چنان باقی است.»

دیدار بوسان پیامی دوگانه برای جهان داشت: از یک‌سو امید به افت تنش‌های تجاری و باز شدن مسیر او گفت‌و‌گو‌های زیاد تر و از نظر دیگر، یادآوری این حقیقت که واشنگتن و پکن تا این مدت در یک رقابت ساختاری برای تسلط بر فناوری، انرژی و زنجیره‌های فراهم جهانی گرفتارند.

ترامپ در آخر نشست خبرداد تصمیم دارد در آوریل ۲۰۲۶ به چین سفر کند و شی نیز در وقتی بعد از آن به آمریکا خواهد آمد. دیدار بوسان، اگرچه با لحنی آشتی‌جویانه برگزار شد، بیشتر از هر چیز نشان داد که روابط پکن و واشنگتن اکنون به مرحله های مدیریت‌شده تضاد رسیده است. هر دو طرف به‌خوبی می‌دانند فروپاشی اقتصادی جهانی می‌تواند دستاورد‌های داخلی‌شان را تهدید کند، اما در عین حال حاضر نیستند از اهداف سیاسی و اقتصادی طویل مدت خود دست بکشند. در یک جمله، می‌توان او گفت، بوسان نه آخر جنگ تجاری می بود، نه اغاز صلح اقتصادی، بلکه توقفی موقت محسوب می‌شود در میدان نبردی که تا این مدت ادامه دارد.

انتهای مطلب/