نیمه شدن بودجه معاونت علمی در ۱۴۰۴؛ تهدید جدی برای آینده هوش مصنوعی و شرکتهای دانشبنیان

نیمه شدن بودجه معاونت علمی در ۱۴۰۴؛ تهدید جدی برای آینده هوش مصنوعی و شرکتهای دانشبنیان, معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان در سال ۱۴۰۴ با کاهش ۵۰ درصدی بودجه خود روبرو شده است؛ وضعیتی که کارشناسان آن را زنگ خطر برای اکوسیستم علم و فناوری کشور توصیف میکنند. این افت بودجه در شرایطی رخ داده که ایران در رقابت تنگاتنگی با همسایگان در حوزههای راهبردی قرار دارد.

شمارهای بودجه از ۴۰ همت به ۲۳.۹ همت محمدرضا کاشفی، معاون گسترش مدیریت و جذب سرمایه این معاونت، توضیح داد که بودجه سال ۱۴۰۳ بر پایه پیشبینی وصول نزدیک به ۴۰ همت از عوارض خامفروشی و واردات ماشینآلات تدوین شده بود که نصف آن به معاونت علمی اختصاص مییافت.

الی کاشفی ریشه این افت را در تغییر سیاستهای بودجهای و نحوه تخصیص عوارض قانون جهش تشکیل دانشبنیان میداند.

بر اساس اظهارات او، برآوردهای اولیه سال گذشته محقق نشدهاند و در قانون برنامه هفمه، سهم معاونت علمی به شدت سلب شده است. تأثیر بر پروژههای کلان ملی کاهش بودجه مستقیماً بر پروژههای استراتژیک در حوزههای هوش مصنوعی، میکروالکترونیک، نانو، زیستفناوری و فضایی اثر میگذارد.

یشرفت فناوریهای راهبردی را مختل میکند، بلکه کشور را در رقابتهای علمی و صنعتی با سایر دچار عقبماندگی میکند.

امکان تعریف پروژه جدید وجود ندارد با توجه به نرخ بالا ارز و هزینههای توسعه، معاونت علمی در سال ۱۴۰۴ قادر به تعریف هیچ پروژه جدیدی در حوزههای راهبردی نخواهد بود و تنها میتواند روی ادامه پروژههای قبلی تمرکز کند.

صدمههای طولانیمدت به اکوسیستم دانشبنیان شرکتهای دانشبنیان و استارتاپها که به پشتیبانیهای مالی و زیرساختی نیاز دارند، مستقیماً تحت تأثیر این کاهش بودجه قرار میگیرند. کاشفی پیشبینی میکند اثرات منفی این موضوع شامل کاهش تأسیس شرکتها، افت سرمایهگذاری و کاهش نوآوری خواهد بود که حداقل تا یک دهه آینده بر اکوسیستم فناوری باقی میماند.

مذاکرات برای جبران کسری معاونت علمی در حال مذاکره با مجلس شورای اسلامی و سازمان برنامه و بودجه برای یافتن منابع جایگزین است. اگرچه نمایندگانی نظیر تاجگردون و قالیباف مورد خطاب قرار گرفتهاند، اما کاشفی با توجه به محدودیتهای اقتصادی، رسیدن به نتیجه مطلوب را دشوار ارزیابی میکند. سازمان برنامه و بودجه وعده جبران از سال آینده را داده است، اما تحقق آن در شرایط فعلی چالشبرانگیز به نظر میرسد.

اولویتبندی اجباری ادامه پروژههای جاری با کاهش منابع، اولویت واحدی معاونت علمی، ادامه پروژههای در حال اجرا است. سهم صندوق نوآوری و شکوفایی و پروژههای کلان ملی نیز به شدت کاهش یافته است. این اولویتبندی اجباری نشاندهنده عمق بحران بودجهای است که اکوسیستم علم و فناوری کشور را در آستانه رکود قرار داده است.