متمرکز‌سازی سریال‌سازی در سیمافیلم زیر سوال؛ منتقدان از بین رفتن رقابت شبکه‌ها می‌گویند

علی باقری
12 Min Read

به گزارش خبرخوان، دقت به یک گفت‌وگوی قدیمی با علیرضا افخمی نشان می‌دهد چالش‌های ساخت سریال در تلویزیون ایران ریشه در سال‌های پیشین دارد. افخمی در شهریورماه ۱۳۹۸ در گفت‌وگو با تسنیم تاکید کرد که ساختار سریال‌سازی تلویزیون در دوره مدیر قبلی سازمان صداوسیما به‌شکل غلطی تغییر کرده است.

افخمی بیان کرد ما چندین دفعه تلاش کردیم به افراد توانمند سریال‌سازی بگوییم این کار نادرست است، اما تأثیری نداشت و مدیران قبلی اصرار داشتند این استراتژی به ساختار تازه نمایشی تبدیل شود. او افزود که سیمافیلم از یک شبکه بی‌نام که فقط کار نمایشی تشکیل می‌داد، به مدیریت مرکزی نمایش تبدیل شد و همه شبکه‌ها زیرمجموعه این مرکز قرار گرفتند.

از بین رفتن رقابت و کیفیت

به گفته افخمی، تمرکز سریال‌سازی در سیمافیلم رقابت در شبکه‌ها را از بین برد. سریال‌ها به مدیران شبکه داده می‌شدند و بر پایه قرارداد‌ها روی آنتن می‌رفتند، بدون اینکه شبکه‌ها در کیفیت یا تصویب فیلمنامه نقشی داشته باشند. مدیران شبکه تنها در حد پخش‌کننده مسئولیت داشتند.

در مهرماه ۱۳۹۹ نیز با پخش سریال ایل‌دا از شبکه یک، موج انتقادات به لهجه و گویش عشایری و لری برخاست. منتقدان اشاره کردند که اشراف نامناسب کارگردان و دست‌اندرکاران بر نواحی لرستان و آداب و پوشش آن‌ها، از نتایج تمرکزگرایی بی‌حد و حصر سیمافیلم است.

نقد اسماعیل عفیفه؛ از شادابی به هم‌شکلی

تهیه‌کننده قدیمی اسماعیل عفیفه از منتقدان تمرکزگرایی بود. او بیان کرد شبکه‌های یک، دو، سه و پنج کار‌های نمایشی می‌ساختند و رقابت‌های دلنشین روی آنتن بود. تمرکزگرایی این شادابی و پویایی را از شبکه‌ها گرفت، سوژه‌ها تکرار شدند و مخاطب ریزش یافت. عفیفه اضافه کرد که استدلال طرفداران تمرکزگرایی، کنترل فساد و قیمت‌ها بوده اما نتیجه برعکس شده است.

سازمانده‌ی تازه در تیرماه ۱۴۰۲

در فصل مدیریتی جدید، مهدی نقویان رئیس مرکز سیمافیلم در هجدهم تیرماه ۱۴۰۲ احکام انتصاب سرپرستان برای چهار گروه تولیدات تاریخی، اجتماعی، حادثه‌ای و طنز را صادر کرد. اگرچه برخی از انتقال و حذف گروه‌های فیلم و سریال گفتند، اما پیگیری‌ها نشان داد تصمیم بر متمرکز‌سازی برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری سریال‌سازی در سیمافیلم است.

نقویان در گفت‌وگو با خبرنگاران از تحولی در سیمافیلم خبر داد که شامل دقت به محتوا، حمایت از فیلمنامه‌های استراتژیک، جریان‌ساز و اثرگذار است. اداره کل فیلمنامه و باشگاه فیلمنامه‌نویسان نیز در ساختار دفتر اداره کل فیلمنامه رسانه ملی قرار گرفت.

مهران مهام سیمافیلم را جمع کنم و سریال‌سازی را به شبکه‌ها برگردانم

در برنامه جام‌جم شبکه سه، مهران مهام تهیه‌کننده قدیمی و سید محمد تراه‌ی مدیر اداره کل نظارت و بررسی سیما مباحثه کردند. مهام رازی پنهانی ساخته شدن سریال نرگس را فاش کرد و گفت من اگر درصداوسیما کاره‌ای بودم، صبح سریع سیمافیلم را جمع می‌کردم و سریال‌سازی را به شبکه‌ها برمی‌گرداندم. رقابت‌های سالم را تکرار می‌کردم. آمار می‌گوید چرا مردم فقط شبکه آی‌فیلم را تماشا می‌کنند.

مهام افزود سازمان صداوسیما انحصاری است، اما در خود سازمان هم انحصار زدیم که کل سریال‌ها در سیمافیلم ساخته شود. در حالی که سیمافیلم وقتی کار فاخر درست می‌کرد، بار را بر روی شبکه‌ها ریختیم. دوره‌ای بود که شبکه سه، دو و یک با هم رقابت می‌کردند، اما اکنون می‌گویند فلان کار را می‌سازی، صدایت درنمی‌آید مگر پادگان است؟

دفاع تراه‌ی از سند تحول

سید محمد تراه‌ی در برنامه جام‌جم تمرکزگرایی سیمافیلم را در زمره سند تحول صداوسیما دانست. او اشاره کرد که این تحول پس از آمدن جبلی و در ادامه برم‌هانی (معاون سیما) با راه‌اندازی مرکزی به نام سیمرغ در حوزه تولیدات فیلم و سریال کلید خورد و با وجود مهدی نقویان و تحکیم سیمافیلم ادامه یافت.

رییس مرکز سیمافیلم پیش‌تر در گفت‌وگو با تسنیم بیان کرده بود از بین‌بردن بروکراسی اداری اضافه، چابک‌سازی فرآیند تشکیل، مدیریت واحد پروژه‌ها، همسان‌سازی قیمت‌ها و حذف مسائل اضافی مقصد مهم برنامه‌ریزان است.

آینده نامعلوم در برابر رقیب سرسخت

تلویزیون ایران در شرایطی با رقیب سرسختی به نام شبکه نمایش‌خانگی روبروست که از اندوخته و نیروی باتجربه بیش‌تری برخوردار است و دست باز‌تری برای پرداختن به موضوعات دارد. صداوسیما چه بخواهد و چه نخواهد، برای برون‌رفت از حالت فعلی به تنفسی تازه در حوزه سریال‌سازی نیاز دارد، اما اینکه آیا مسیر انتخابی فعلی به این هدف می‌رسد، تنها با گذشت زمان آشکار خواهد شد.

Share This Article