[ad_1]
به گزارش خبرخوان
به گزارش خبرنگار فرهنگی ، همزمان با ایام سوگواری و مناسبتهای مذهبی مهم، شبکههای سیما برنامههای فیلم خود را متنوع کردهاند؛ از آثار تاریخی و مذهبی گرفته تا درام، شوقانگیز و انیمیشن. اما با وجود این تنوع ظاهری، جای خالی خلاقیت و بهروزرسانی در انتخاب و ترکیب فیلمها به چشم میآید.
این سوال نقل است که آیا تلویزیون توانسته با نیازهای مخاطب مدرن و سلایق متنوع او همگام شود یا هم چنان در دام سلیقههای محافظهکارانه و ژانرهای تکراری دچار است؟
تحلیل و ترکیب ژانرها:
در این بسته فیلمی، ناظر ترکیبی متنوع از ژانرهای سینمایی هستیم که هر کدام به نوعی حس و حال خاصی به تماشاگر منتقل میکنند:
فیلمهای تاریخی و مذهبی: آثاری همانند «محمد رسول الله (ص)»، «بوعلی سینا»، «ابراهیم خلیل الله» و «نذر بی بی» با تمرکز بر وقایع مهم تاریخی و مذهبی، فضای تأمل و معرفت را در این ایام افزایش خواهند داد.
فیلمهای درام و اجتماعی: فیلمهایی همانند «سپاسگزاری»، «لالایی برای آدم بزرگها»، «صلح با زندگی» و «روزهای پاییزی» زیاد تر به زندگی روزمره و احساسات انسانی میپردازند و فضایی آرامقسمت و دلنشین برای تماشاگر فراهم میکنند.
فیلمهای پلیسی و اضطراب: آثاری همانند «داستان پلیسی: قرنطینه»، «عملیات ناممکن» و «آمبولانس» با وجود فضای شوقانگیز و پرتنش، تنوع ریتم و شوق را در این بسته سینمایی نگه داری کردهاند.
انیمیشن و ماجراجویی: فیلمهای «عصر دایناسورها: سفر دلیرانه»، «افسانه شاهزاده کاگویا» و «دینا در ماجراجویی دونارک» با ژانری مناسب برای کودکان و خانوادهها، شور و نشاط و سرگرمی را به برنامه تلویزیونی اضافه کردهاند.
فیلمهای مستند و علمی: آثاری همچون «قوت طبیعت» و «اورست» که بر پایه حقیقت و حوادث طبیعی ساخته شدهاند، جنبه آموزشی و آگاهیبخشی دارند.
تحلیل انتقادی ترکیب ژانرها:
فیلمهای مذهبی و تاریخی: انتخاب فیلمهای بسیاری در ژانر مذهبی همانند «محمد رسول الله (ص)» و «بوعلی سینا» جای تقدیر دارد اما آیا تکرار این ژانرها بدون افزودن رویکردهای نو و دلنشین، میتواند برای نسل جوان که از تلویزیون توقع بیشتری دارد، قانعکننده باشد؟ آیا تلویزیون از ظرفیت سینمای جدا گانه و مستندهای نوآورانه در این حوزه منفعت برده است؟
درامهای اجتماعی: اگرچه فیلمهایی همانند «سپاسگزاری» و «صلح با زندگی» دغدغههای انسانی را نقل میکنند، اما این آثار بهنظر میرسد هم چنان دچار کلیشههای رایج می باشند و کمتر به مسائل روز جامعه با زاویهای تازه نگاه کردهاند. فقدان نوآوری در قصهگویی و پرداخت شخصیتها، امکان پذیر مخاطب را دلسرد کند.
فیلمهای اکشن و اضطراب: وجود آثاری همانند «عملیات ناممکن» و «آمبولانس» میتواند به تنوع برنامه پشتیبانی کند، اما آیا تلویزیون به جای تکیه صرف بر فیلمهای اکشن پرهزینه خارجی، امکان تشکیل یا نمایش آثار بومی با کیفیت را بازدید کرده است؟
انیمیشن و فیلم کودک: انیمیشنها طبق معمول نقطه قوت این مجموعه می باشند، ولی تعداد اندک آنها نسبت به فیلمهای سینمایی بزرگسال، نشان از کمتوجهی به مخاطب کودک دارد. آیا تلویزیون به قدر کافی به نسلهای آینده سینما اهمیت میدهد؟
تلویزیون در پخش گسترده فیلمها تلاش کرده تنوع را نگه داری کند، اما هم چنان با چالش انتخابهای محافظهکارانه و عدم بهروزرسانی جدی در محتوا روبرو است. این حجم از فیلمها احتمالا مخاطب را غرق کند اما آیا او را راضی میکند؟ آیا کیفیت و تازگی در کنار کمیت به چشم میآید؟ به نظر میرسد زمان آن رسیده تا مدیران شبکههای سیما نگاه جدیتر و جسورانهتری به سبد فیلمهای پخش شده داشته باشند و با خلاقیت و نوآوری، زیاد تر به نیازهای مخاطب امروز جواب دهند.
تلویزیون میتواند با تمرکز بر تشکیل و پخش فیلمهای مختصر، مستندهای تازه و سینمای جدا گانه، ضمن نگه داری احترام به مناسبتهای مذهبی، فضای متنوعتر و پرجنبوجوشتری برای مخاطب بسازد. این قدم نه تنها به جذب مخاطب پشتیبانی میکند بلکه به ترقی کیفیت محتوای ملی نیز منجر خواهد شد.
نقدی بر تنوع و کیفیت فیلمهای پخش شده در شبکههای سیما؛ زمان یا تکرار؟
در کنار او گفت و گو تنوع ژانرها و ترکیب فیلمهای سینمایی شبکههای تلویزیونی، مرور دقیقتر فیلمهای منتخب شبکههای سیما در روزهای پایانی مرداد و اغاز شهریور، تصویری ملموستر از چالشهای پیش روی تلویزیون اراعه میدهد.
شبکه یک:
انتخاب فیلمهایی همانند «سپاسگزاری» (به کارگردانی ریچارد آیر) و «محمد رسول الله (ص)» (کار مصطفی عقاد)، نشان از رویکرد شبکه یک به سمت آثاری با بار اجتماعی و مذهبی دارد. «سپاسگزاری» داستان مقاومت کارکنان و بیماران آسایشگاهی در برابر بسته شدن مرکز درمانی را روایت میکند و تلاش میکند پیچیدگیهای انسانی و تضادهای اخلاقی را به عکس بکشد. با این حال، روایتهای این فیلم و شبیه آن، گرچه تلاش در نمایش مشکلات انسانی دارند، اما زیاد تر در دام ساختارهای سنتی و قابل پیشبینی دچار شدهاند. وجود فیلمی مذهبی چون «محمد رسول الله (ص)» با روایتی تاریخی و تقریبا کلاسیک، گرچه مورد قیمت است، اما بیشتر از حد به سبک و سیاق قدیمی وفادار مانده و کمتر به دغدغههای امروز مخاطب معاصر جواب میدهد.
شبکه دو:
در شبکه دو، فیلمهایی همانند «تپش» (با محوریت نوشته اهدا عضو و مسائل اخلاقی حوالی آن) و «لالایی برای آدم بزرگها» (که مسائل اجتماعی و خانوادگی را در قالب چند داستان مختصر روایت میکند)، تلاش برای پرداخت به موضوعات اجتماعی به چشم میخورد. با این حال، پرداخت قصهها هم چنان به روشای محافظهکارانه انجام شده و کمتر از زاویهای نوآورانه و چالشبرانگیز منفعت گرفته شده است. فیلم «منطقه سبز» با محوریت نوشته جنگ و سیاستهای نظامی آمریکا، گرچه ژانری متفاوت و شوقانگیز را به برنامهها افزوده، اما انتخاب آن در بستر تلویزیون ایران نیز سوالاتی درمورد تناسب و اثرگذاری این قبیل آثار نقل میکند.
شبکه سه:
شبکه سه با مجموعهای از فیلمهای متنوع در ژانرهای اکشن، درام اجتماعی و اضطراب به استقبال مخاطبان رفته است. آثاری همانند «دوندگان» که بر محور ورزش پارکور و زندگی در محلههای مهاجرنشین میچرخد، یا «صلح با زندگی» که به نوشته معلولیت و توانمندسازی در ورزش میپردازد، گرچه به ظاهر به مسائل نو میپردازند، اما در پرداخت شخصیتها و پیچیدگی داستانها گاه سطحی و کلیشهای می باشند. فیلمهای پرتعلیقی همانند «راننده»، «اورست» و «فصل شکار» اگرچه سرگرمکننده و پرکششاند، اما در تعداد بسیاری موارد به داستانهای معمول و کلیشهای دزدی، ماجراجویی و بقا محدود شدهاند. این چنین «کد هشت» با تم علمی-تخیلی تلاش کرده فضای نو و تازهای خلق کند، اما هم چنان روایتهای شبیه هالیوودی و نه چندان بومی در آن مشهود است.
تحلیل انتقادی و چالشهای حاضر/ حاکمیت کلیشهها و افتنوآوری
گرچه ژانرها متنوع به نظر میرسند، اما رویکرد غالب محافظهکارانه و تکراری در انتخاب موضوعات و داستانها دیده میشود. این کار علتشده تعداد بسیاری از فیلمها، علیرغم موضوعات مهم، نتوانند با مخاطب جوان و امروزی ربط عمیق و معناداری برقرار کنند.
تناسب نوشته و مخاطب:
پخش فیلمهایی همانند «محمد رسول الله (ص)» با ساختاری سنتی و فاقد تغیرات روایی نوین، یا «منطقه سبز» که موضوعات جنگی و سیاسی پیچیده غربی را نمایش میدهد، سوالبرانگیز است که تا چه حد با نیازها و انتظار مخاطب ایرانی امروزی و فرهنگی سرزمین همخوانی دارد.
غفلت از سینمای بومی و جدا گانه:
در حالی که تلویزیون با پخش آثار خارجی پرهزینه و شناخته شده تلاش در جذب مخاطب دارد، کمتر توجهی به تولیدات داخلی نوآورانه و مستندهای تاثیرگذار میشود. این ضعف، زمان معارفه صدای خلاقان و فیلمسازان نوظهور را از بین میبرد.
کم توجهی به مخاطب کودک و نوجوان:
با وجود برخی انیمیشنها و فیلمهای کودکانه، سهم این دسته از مخاطبان نسبت به فیلمهای بزرگسال اندک است. دقت زیاد تر به سینمای کودک و نوجوان میتواند عرصه رشد فرهنگی طویل مدت را فراهم آورد.
شبکه چهار سیما: فیلمهای تاریخی و زندگینامهای
شبکه چهار سیما دو فیلم سینمایی با محوریت شخصیتهای تاریخی و مذهبی را روی آنتن میبرد:
«ستاره شرق» به کارگردانی علی غفاری: این فیلم در زمان امامت امام حسن عسکری (ع) میگذرد و داستانی درمورد مقابله با تهدیدهای سیاسی و مذهبی در دوره خلافت عباسی را روایت میکند. شخصیت فضل ابن شاذان که در جمعآوری احادیث مهدویت فعال است، مورد آزار و تهمت قرار میگیرد. فیلم ضمن پرداختن به فضای سیاسی آن دوران، به اهمیت نگه داری میراث دینی و قیمتهای شیعی اشاره دارد و از بازیگران مطرحی همچون انوشیروان ارجمند و محمود پاک نیت منفعت برده است.
«بوعلی سینا» به کارگردانی کیهان رهگذار: این تاثییر زندگی حکیم بزرگ ایرانی، بوعلی سینا، را از کودکی تا رسیدن به شهرت علمی و درمانی روایت میکند. فیلم با تمرکز بر جایگاه علمی و فرهنگی این شخصیت، ضمن اراعه تصویری تاریخی، مطلب پافشاری بر علم و حکمت را به مخاطب منتقل میکند. وجود بازیگران شاخصی چون امین تارخ و چنگیز وثوقی بر کیفیت هنری تاثییر افزوده است.
شبکه تهران سیما: تنوع ژانر و اصرار بر محتواهای دینی و اجتماعی
شبکه تهران، با ترکیبی از انیمیشنها و فیلمهای تلویزیونی، طیف وسیعی از مخاطبان را مقصد قرار داده است:
انیمیشنهای دینی و اخلاقی: همانند «ابراهیم خلیل الله» که زندگی حضرت ابراهیم (ع) را با محوریت خانواده و وفاداری به خداوند نقل میکند و «در مسیر باران» که داستانی از شیعیان زمان امام رضا (ع) است. این انیمیشنها ضمن آشنایی کودکان و نوجوانان با مفاهیم دینی، اهمیت ایمان، فداکاری و همراهی را آموزش خواهند داد.
فیلمهای اجتماعی و خانوادگی: فیلم «روز هشتم» به کارگردانی مهدی کرمپور با محوریت چالشهای اخلاقی و مالی شخصیتهایش، روایتگر زندگی مرد خیری است که در شرایط سخت تلاش میکند عدل را مراعات کند. این تاثییر به مسائل معاصر خانواده، ایمان و عدل اجتماعی میپردازد.
انیمیشنهای سرگرمکننده با مطلبهای اخلاقی: همانند «ماجرای آجیل فروشی» که با داستانی ساده، مطلبهایی درمورد مسئولیتپذیری و دوستی به کودکان منتقل میکند.
فیلمهای تلویزیونی با مضمون ایثار و انتظار: «سبز به رنگ زمرد» داستان مادری است که در انتظار برگشت فرزند مفقود شدهاش به سر میبرد. این تاثییر فضای معنوی و عاطفی خاصی دارد و به نوشته انتظار و امید میپردازد.
تحلیل برنامههای شبکه نمایش: سینما و فرهنگ در آیینه عکس
فیلمهای خانوادگی و انسانی: فیلم «شهرت اسبها» که داستانی عاطفی و انسانی درمورد فقدان و بازسازی زندگی است، به بازدید تأثیرات غم از دست دادن عزیزان و مسیر بازسازی روحی خانواده میپردازد. وجود شخصیتهایی همانند انا، دکتر یتیمخانه و ارتباطش با نیکی، ضمن نمایش ابعاد گوناگون رنج انسانی، به اهمیت حمایتاجتماعی در مقابله با مشکلاتهای روانی اشاره دارد. این فیلم با اصرار بر پیوندهای انسانی و تلاش برای بهبود، توانسته است جایگاه اختصاصیای در سینمای درام خانوادگی بیابد.
روبه رو با مشکلاتهای فردی و اجتماعی: فیلم «مردی که زیاد میدانست» با تم فلسفی و اخلاقی، نوشته انتخاب راه درست و نتایج آن را از طریق داستان یک کارمند جوان روایت میکند. روبه رو او با پیرمرد مرموز و خرید وفروشای که زندگیاش را تحول میدهد، نمادی است از چالشهای اخلاقی که انسانها در مسیر پیشرفت با آن روبرو خواهد شد. این فیلم هشدار میدهد که پیروزی بدون مراعات اصول اخلاقی، میتواند به انزوای فرد و از دست دادن روابط انسانی منجر شود.
ژانر پلیسی و اضطراب: فیلم «داستان پلیسی: قرنطینه» با وجود جکی چان، به سبک اکشن و معمایی میپردازد و به نوشته گروگانگیری و تلاش برای نجات افراد بیگناه میپردازد. این فیلم نمایانگر هراس و اضطراب شرایط بحرانی و نحوه مدیریت آنهاست که برای مخاطبان علاقهمند به شوق و اکشن دلنشین است.
آثار کلاسیک و سینمایی تاریخی: نمایش فیلم «پرندگان» ساخته آلفرد هیچکاک، به گفتن یکی از آثار کلاسیک ژانر وحشت، بازتابی از اضطرابها و تهدیدات محیطی است که حتی طبیعت را به تهدیدی علیه انسان تبدیل میکند. این فیلم اثرگذار هم چنان برای مخاطب مدرن جذابیت دارد.
در حوزه تاریخ و سیره مذهبی، فیلمهای «ستاره سهیل» و «تنهاترین سردار» با پرداخت به زندگی شخصیتهای برجسته تاریخ اسلام همانند اویس قرنی و امام علی (ع) و امام حسن (ع)، ضمن گسترش دانش تاریخی، به ترویج قیمتهای اخلاقی و دینی میپردازند. این آثار میتوانند نقشی کلیدی در آشنایی نسل تازه با تاریخ اسلام و فرهنگ دینی ایفا کنند.
فیلمهای اجتماعی و معاصر: فیلمهایی همانند «خداحافظ رفیق» و «بوسیدن روی ماه» به مسایل اجتماعی روز میپردازند. «خداحافظ رفیق» با عکس فردی تنها و صدمهدیده در جامعه شهری، تنهایی و غمهای نهفته در زندگی مدرن را به نمایش میگذارد. در روبه رو، «بوسیدن روی ماه» داستان انتظار مادران شهدا را نقل میکند که با چالشها و سردرگمیهای اداری و اجتماعی در جستجوی فرزندان گمشده خود روبه رو می باشند. این فیلم با تمرکز بر احساسات انسانی، اهمیت خانواده و نوشته شهادت را به عکس میکشد.
موضوعات نوین و جهانی: فیلم «پزشکان» که درمورد روبه رو نخستین پزشکان در بیمارستان ووهان با بیماری کووید-۱۹ است، به شکل مستقیم به مسائل روز جهانی میپردازد و تلاش کادر درمانی در شرایط بحرانی را مشخص می کند. این نوشته، علاوه بر انعکاس بحران سلامت جهانی، قیمت کوششهای انسانی و مسئولیت اجتماعی را برجسته میکند.
ژانرهای متنوع و سرگرمکننده: فیلمهای ماجراجویی و اضطراب همانند «دینا در ماجراجویی دونارک» و «عملیات ناممکن» با داستانهای پرکشش و شخصیتهای قهرمانانه، گزینههای جذابی برای مخاطبان جوان و علاقهمند به داستانهای شوقانگیز فراهم میکنند. این چنین، فیلمهای روانشناسانه و مهیج همچون «بی حرکت» با نوشته قاتل حرفهای، تنوع ژانری شبکه نمایش را کامل میکنند.
نگاهی تحلیلی به فیلمهای چند شبکه دیگر تلویزیون
شبکه افق | نگاهی انسانی و اخلاقمدار با محوریت کرامت و ایثار
فیلم «آسمان هشتم» اثری است اجتماعی، با محوریت همزیستی فرهنگی، پشتیبانیهای بیمنت، و پیوند انسانها در بستر ایمان. در این فیلم، ربط بین خانوادهای مهاجر از جمهوری آذربایجان و یک خادم حرم امام رضا (ع) شکل میگیرد و با داستانی درگیرکننده، مفاهیمی چون مهرورزی، پشتیبانی داوطلبانه، فداکاری و توسل به شفا را در بستر فضای معنوی مشهد و بیمارستان به عکس میکشد. این تاثییر در دسته آثار با محوریت کرامت انسانی و معنویت قرار میگیرد که میتواند به تحکیم پیوندهای فرهنگی بین مردم ایران و همسایگان مسلمان پشتیبانی کند.
شبکه کودک | ترکیبی از ماجراجویی، آموزههای دینی، صلحطلبی و همدلی
«عصر دایناسورها: سفر دلیرانه» به مفاهیم شجاعت، دوستی و جستجوی حقیقت در بستر فانتزی اشاره دارد.
«سفر به سرزمین خون و خاکستر» انیمیشنی با محتوای سیاسی–انسانی است که حقیقت تلخ زندگی کودکان فلسطینی را از منظر یک خبرنگار اروپایی نقل میکند. این تاثییر با تصویرسازی رنج و ایستادگی، به تبیین مفهوم مقاومت و مظلومیت در ذهن کودک میپردازد.
«افسانه شاهزاده کاگویا» با الهام از فرهنگ و فولکلور ژاپنی، قیمتهای سنتی، سادگی و طبیعتگرایی را با نگاهی شاعرانه و فلسفی منتقل میکند.
«در مسیر باران» مثالای از انیمیشنهای مذهبی ایرانی است که با روایتی تاریخی، مفاهیم ولایت، وفاداری، سختی در مسیر ایمان و نقش امام رضا (ع) در التیام روحی مردم را بازنمایی میکند.
این ترکیب نشاندهنده تلاش شبکه کودک برای پرورش نسل جدیدی از مخاطبان است که هم با حقیقتهای دنیای اطراف آشنا خواهد شد و هم از داستانهای الهامقسمت و اسطورهای منفعتمند.
شبکه امید | اخلاق، ایمان و مسئولیتپذیری نوجوانان در روایتهای اجتماعی
«نامهای به خدا بفرست» اثری از سینمای اندونزی است که معجونی از ایمان، فقر، امید و تخیل کودکانه را در بستری واقعگرایانه به نمایش میگذارد. این فیلم با منفعتگیری از رویکردی معنوی و انسانی، به کودکان مشخص می کند که حتی در اوج ناتوانی، ایمان و دعا میتوانند منبعی برای حرکت و تلاش باشند.
«نذر بیبی» با محوریت آیینهای محلی و مرام پهلوانی، به نقش جمعی مردم و جوانان در احیای سنتها میپردازد و قیمتهایی چون رفاقت، بخشش، و اصلاح روابط انسانی را پررنگ میکند.
«روزهای پاییزی» روایتگر تلاش یک طلبه برای خدمترسانی، آموزش، و گسترش روستایی خودکفاست. در دل این داستان، چالشهای اجتماعی و اقتصادی نیز به شکلی هوشمندانه نقل میشود.
«تابستان گرامی» با درونمایهای ساده و نوجوانانه، ترکیبی از حس سفر، اضطراب دوری، توانایی دینی و شوقهای نوجوانی را به عکس میکشد.
در کل، شبکه امید با این آثار، تلاش دارد نقشآفرینی نوجوانان در خانواده و جامعه، تحکیم باورهای دینی و روحیه شراکتجویی را ترویج کند.
شبکه سلامت | پرداختن به مفاهیم علمی، زیستی و اخلاقی با ترجمه اختصاصی برای ناشنوایان
«جوی» به یکی از با اهمیت ترین دستاوردهای علمی بشر یعنی باروری مصنوعی میپردازد و در بستر یک روایت اجتماعی-اخلاقی، تقابل بین علم و باورهای سنتی را بازدید میکند. شخصیتپردازیهای عمیق و دغدغههای انسانی، این فیلم را از یک تاثییر فقطً علمی فراتر میبرد.
«بوعلی سینا» نیز با روایت زندگینامه یکی از بزرگترین اندیشمندان تاریخ ایران و جهان اسلام، الگویی از پشتکار، نبوغ، و دانشطلبی را به مخاطب معارفه میکند. وجود چهرههای برجسته در این فیلم، به اصالت آن افزوده است.
این فیلمها از جنبه تاریخی، علمی و آموزشی دارای قیمت افزودهای می باشند که برای نوجوانان، جوانان و خانوادهها بهاختصاصی در قالب دسترسپذیر زیاد مفیدند.
شبکه فراتر (4K) | تصویرگری خلاق و فنی در اوج کیفیت بصری
«در جستجوی نمو» از تولیدات فاخر پیکسار، با نگاهی روانشناختی به هراس، رشد شخصیت، استقلال و عشق خانوادگی پرداخته و در عین حال روایتی ماجراجویانه و دلنشین برای کودکان و خانوادهها دارد.
«فینچ» با بازی درخشان تام هنکس، مثالای از درامهای پسا-آخرالزمانی است که از زاویهای انسانی به تنهایی، فناپذیری، و پیوند عاطفی بین انسان و تکنولوژی میپردازد.
«به زمان شام» به گفتن نماینده سینمای دفاعی ایران، با کیفیت بالا و تشکیل حرفهای، نمایشی از فداکاری، نجات جان انسانها و خطرات وجود تروریسم در منطقه را مشخص می کند. این فیلم بازتابی از حقیقتهای میدانی مقاومت اسلامی است که با سبک حماسی و نمودهای اختصاصی قوی روایت شده است.
شایان ذکر است؛ آنچه در کل از این برنامهها دریافت میشود، تلاش گسترده تلویزیون در اراعهی محتوای متنوع، موثر، و گروهمحور است. از کودک تا بزرگسال، از علاقمندان به مفاهیم دینی و اخلاقی تا جستوجوکنندگان علم و تکنولوژی، همه میتوانند در بین این آثار، محتواهای مورد قیمت و درخور دقت اشکار کنند. تنوع موضوعی، گستره ژانری، منفعتمندی از آثار داخلی و خارجی، و دقت به نیازهای خاص (همچون زیرنویس برای ناشنوایان)، نمایانگر سیاستی فراگیر و فرهنگی است که رسانه ملی در مسیر تعالی محتوای تصویری در پیش گرفته است.
انتهای مطلب/
دسته بندی مطالب
اخبار کسب وکار
[ad_2]
منبع