شبهجزیره قطبجنوب در حال سرسبز شدن؛ افزایش ۱۰ برابری پوشش گیاهی در ۴ دهه

شبهجزیره قطبجنوب در حال سرسبز شدن؛ افزایش ۱۰ برابری پوشش گیاهی در ۴ دهه, تحقیقات جدید نشان میدهد که پوشش گیاهی در سراسر شبهجزیره قطبجنوب در طول چهار دهه گذشته بیش از ۱۰ برابر افزایش یافته است. این یافتهها بر اساس تحلیل دادههای ماهوارهای به دست آمدهاند. سرعت گرمایش و تغییرات پوشش گیاهی شبهجزیره قطبجنوب همانند بسیاری از مناطق قطبی، با سرعتی بالاتر از میانگین جهانی در حال گرم شدن است.

محققان دانشگاههای اکستر و هرتفوردشایر به همراه گروه مطالعه قطبجنوب بریتانیا، از تصاویر ماهوارهای برای ارزیابی میزان سبز شدن این منطقه در واکنش به تغییرات اقلیمی استفاده کردهاند. اطلاعات حاصل حاکی از آن است که مساحت پوشش گیاهی از کمتر از یک کیلومتر مربع در سال ۱۹۸۶ به تقریباً ۱۲ کیلومتر مربع در سال ۲۰۲۱ رسیده است. این مطالعه در مجله نِیچر ژئوساینس منتشر شده است.

شتاب روال سبز شدن در سالهای اخیر بررسیها مشخص کرد که در بازه زمانی ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۱، روال سبز شدن نسبت به دوره کامل مطالعه (۱۹۸۶-۲۰۲۱) بیش از ۳۰ درصد شتاب یافته است. شواهد ماهوارهای این پدیده را به خوبی مستند کردهاند. پژوهشهای پیشین که بر روی اکوسیستمهای تحت تسلط خزه در این شبهجزیره تمرکز داشتند، نیز افزایش چشمگیر نرخ رشد گیاهان در دهههای اخیر را تایید کرده بودند.

مطالعه حاضر با بهرهگیری از تصاویر ماهوارهای، تأیید میکند که این روال به صورت گسترده و با شدت فزاینده ادامه دارد. نظرات کارشناسان درباره پیامدهای اکولوژیک دکتر توماس رولند از دانشگاه اکستر بیان میکند گیاهانی که در شبهجزیره قطبجنوب مشاهده میشوند — بیشتر خزهها — در سختترین شرایط زمین رشد میکنند.

اگرچه همچنان برف و یخ در این منطقه وجود دارد، اما بخشهایی با پوشش گیاهی قابل مشاهده نیز ظهور کردهاند که نشاندهنده تأثیر تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی بر این بیابان وسیع است. دکتر اولی بارتلت از دانشگاه هرتفوردشایر نیز افزود با تشدید روال گرمایش زمین، انتظار میرود میزان سرسبز شدن شبهجزیره نیز افزایش یابد.

خاک قطبجنوب از نظر مواد معدنی مورد نیاز برای رشد گیاهان فقیر است، اما افزایش پوشش گیاهی با افزودن مواد آلی، فرآیند شکلگیری خاک را تسهیل میکند و شرایط را برای رشد گیاهان دیگر هموار میسازد.

این موضوع خطر ورود گونههای غیربومی و مهاجم را افزایش میدهد که احتمالاً توسط اکوتوریستها و بازدیدکنندگان به این قاره منتقل شدهاند. ضرورت نظارت و تحقیقات بیشتر با توجه به این نتایج، محققان بر ضرورت انجام تحقیقات گستردهتر بر روی مکانیسمهای کنترل اقلیم و شرایط جوی — بهویژه در این منطقه — تأکید دارند تا بتوانند روال سبز شدن را بهتر درک و مدیریت کنند.

دکتر رولند در پایان گفت اکنون حساسیت پوشش گیاهی شبهجزیره قطبجنوب به تغییرات اقلیمی آشکار شده است و با ادامه گرمایش جهانی در سالهای آینده، باید منتظر تغییرات بنیادین در زیستشناسی و منظر این منطقه باشیم. یافتههای ما نگرانیهای جدی را در مورد آینده زیستمحیطی این شبهجزیره تقویت میکند.

برای حفاظت از قطبجنوب، باید پیشروی این تغییرات را به دقت رصد کنیم. در حال حاضر محققان در حال بررسی هستند که چگونه گیاهان نواحی یخزداییشده را استعمار کردهاند و این فرایند چگونه میتواند در آینده ادامه یابد.