نقش صدا و سیما در روایت پرونده مهدیه اسفندیاری؛ از سانسور تا مقاومت رسانه ای_خبرخوان

به گزارش خبرنگار فرهنگی ، در دنیایی که روایت‌ها، جای حقیقت را گرفته‌اند، رسانه‌ها نه‌تنها منعکس‌کننده خبر، بلکه بازیگران مهم در نبردهای سیاسی و فرهنگی‌اند. ماجرای بازداشت مهدیه اسفندیاری، زن ایرانی دفاع کننده آرمان فلسطین، در خاک فرانسه، یکی از همان نقاط عطفی است که مرز بین شعار و حقیقت غرب را روشن می‌کند. این رخداد اگرچه در ظاهر یک پرونده شخصی به‌نظر می‌رسد، اما در عمق خود، آزمونی برای ادعای آزادی گفتن در جوامع غربی و سنجشی برای کنش‌گری رسانه‌های داخلی است.

در این بین، رادیو تهران به‌گفتن رسانه‌ای تحلیلی، با نگاه فراتر از عکس العمل‌های احساسی، کوشیده صدای سانسور‌شده را بازتاب دهد و این پرونده را از یک ماجرای فردی به نماد تقابل دوگانه آزادی و استاندارد دوگانه تبدیل کند. در او مباحثه با رضا کوچک‌زاده تهمتن، مدیر رادیو تهران و دانش‌آموخته روابط بین‌الملل، به بازدید نقش رسانه در روایت‌سازی صحیح از این چنین رویدادهایی پرداخته‌ایم؛ از مهدیه اسفندیاری تا مکانیسم ماشه و مقاومت رسانه‌ای.

مدیر رادیو تهران او گفت: اگر رسانه نتواند تغیرات بین‌المللی را با زبانی روشن و دقیق روایت کند، میدان به رسانه‌های معارض واگذار خواهد شد. در این چنین شرایطی، رادیو تهران تلاش کرد، سهم رسانه‌ای خود را با نگاه تحلیلی، عکس واقعی ایران و منطقه را به مخاطب اراعه دهد.

مکانیسم ماشه؛ بازی حقوقی یا جنگ روانی؟

یکی از موضوعات داغ این روزها، او گفت و گو فعال‌سازی مکانیسم ماشه از سوی اروپا علیه ایران است. این سازوکار در صورت اجرا، تحریم‌های قبل شورای امنیت را بازمی‌گرداند و می‌تواند آثار اقتصادی و روانی جدی به همراه داشته باشد. کوچک‌زاده تهمتن در این‌باره توضیح می‌دهد:

اروپا بیشتر از آنکه جستوجو اجرای واقعی مکانیسم ماشه باشد، به‌جستوجو تشکیل سختی روانی است. رسانه‌ها باید این حقیقت را برای مردم باز کنند که تهدید ماشه تنها یک بند حقوقی نیست، بلکه بخشی از جنگ روایت‌ها است. اگر ما روایت نکنیم، دیگران با بزرگ‌نمایی تهدیدها ذهن جامعه را پر خواهند کرد.

وی پافشاری کرد که رادیو تهران تا بحال با برگزاری گفتگوهای تحلیلی و تخصصی در حوزه‌های اقتصاد و سیاست بین‌الملل تلاش کرده، ابعاد گوناگون این نوشته را تبیین کند و برای مثال در برنامه “عصر تهران” قضیه نقض حقوق بشر و  سکوت مجامع بین‌الملل را بازدید می‌کند تا مردم باید بدانند تحریم و سختی، فقطً معادله‌ای سیاسی در پشت میز مذاکره نیست، بلکه به زندگی روزمره آن‌ها هم پیوند می‌خورد. رسانه باید این حلقه اتصال را برای افکارعمومی روشن سازد.

محور مقاومت؛ روایت منطقه از زاویه ایران

او مباحثه با مدیر رادیو تهران هنگامی به او گفت و گو محور مقاومت می‌رسد، لحنش جدی‌تر می‌شود. او معتقد است که مقاومت، فقطً یک کلمه سیاسی نیست، بلکه راهبردی است که توازن قوا در منطقه را تحول داده است.

هنگامی مقاومت در غزه یا لبنان می‌ایستد، در واقع معادلات قوت جهانی را جابه‌جا می‌کند. رسانه باید این مطلب را منتقل کند که مقاومت یک حرکت احساسی نیست، بلکه پاسخی عقلانی به اشغالگری و سختی ساختاری است.

کوچک‌زاده پافشاری می‌کند رادیو تهران طی ماه‌های قبل تلاش کرده با تشکیل برنامه‌های تحلیلی و ربط زنده با کارشناسان منطقه در برنامه‌ای همانند “دور یک میز” راهبرد دائمی غرب و صهیونیسم بر علیه ملت ایران را تحلیل کند و تصویری جامع از مقاومت اراعه دهد. ما باید نشان دهیم که این ایستادگی تنها در میدان جنگ نیست، بلکه در عرصه فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی نیز معنی اشکار می‌کند. این همان جایی است که رسانه می‌تواند نقش‌آفرین باشد و بازوی محکمی برای پیشبرد اهداف کلان هر جامعه ای برداشت شود.

به باور کوچک‌زاده، پرهیز از شعارزدگی و حرکت به‌سوی تحلیل مستند، راز اثرگذاری رسانه است مخاطب امروز بیشتر از هر زمان فرد دیگر به جستوجو روایت‌های معتبر و دقیق است. اگر ما بخواهیم فقطً شعار بدهیم، مخاطب جواب خود را از جای فرد دیگر خواهد گرفت. به این علت ما در رادیو تهران پافشاری داریم که هر تحلیل و گزارشی باید بر پایه داده‌ها و اسناد معتبر باشد، حتی این راهبرد را در ساخت مستندهای رادیویی، تحلیل های سیاسی و برنامه های ترکیبی هم در پیش گرفتیم.

پرونده مهدیه اسفندیاری؛ آزمونی برای مدعیان آزادی گفتن

در آخر او مباحثه، او گفت و گو به ماجرای بازداشت خانم مهدیه اسفندیاری در فرانسه کشیده می‌شود؛ رخدادی که به‌شدت در فضای رسانه‌ای ایران بازتاب یافت. کوچک‌زاده با اشاره به این پرونده می‌گوید: هنگامی کشوری که خود را مهد آزادی معارفه می‌کند، یک زن ایرانی را به جرم دفاع از فلسطین بازداشت می‌کند، باید این تناقض را به گوش جهانیان رساند. این ماجرا تنها یک پرونده شخصی نیست، بلکه نماد شکاف بین شعار و عمل در غرب است.

وی اضافه می‌کند که رادیو تهران با پوشش این نوشته، تلاش کرده صدای اسفندیاری و ده‌ها فعال دیگر را که در اروپا و آمریکا برای عقایدشان تحت سختی قرار می‌گیرند، بازتاب دهد. این همان‌جایی است که رسانه باید از فرد فراتر رود و آن را به یک مطلب جهانی تبدیل کند؛ پیامی مبنی بر این که آزادی گفتن در غرب تنها تا جایی معتبر است که با سیاست‌های رسمی تعارضی نداشته باشد.

انتهای مطلب/