سند پیوست فرهنگی مسکن که تاثیرات اجتماعی و فرهنگی ساخت مسکن توسط دولت را مورد بررسی قرار میدهد، در مراسمی با حضور کارشناسان و متخصصان معماری و حوزه مسکن تدوین و رونمایی شد. در این مراسم پنج جلد از اسناد پشتیبان این پیوست نیز معرفی گردید.
اهمیت پیوست فرهنگی در معماری شهری
مصطفی مومنی راد، مدیر مرکز معماری اسلامی حوزه هنری، در آغاز مراسم بر اهمیت پیوست فرهنگی مسکن در معماری شهری و تاثیر آن بر ساختوساز مسکنهای دولتی تأکید کرد.
فرآیند سهساله تدوین و محتوای سند
سیدامیر حسینی، مدیر گروه تدوین پیوست فرهنگی مسکن، تشریح کرد که کار تدوین طی سه سال و در مقاطع گوناگون انجام شده است. او افزود در این فرآیند از اساتید بالادستی در حوزه فرهنگ و معماری مشورت گرفته شده و سیاستهای کلی نظام و اسناد بالادستی حوزه مسکن مورد بازدید قرار گرفته تا ظرفیتهای فرهنگی آنها شناسایی شود.
حسینی ادامه داد در این سند تلاش شده علاوه بر فراهم آوردن یک نظامنامه اختصاصی برای پیوستنگاری پروژههای مسکن دولتی، پیشپردازشی از اطلاعات، مقالات و مستندات علمی حوالینویسی نیز انجام گیرد. تحلیل بیانات امامین انقلاب اسلامی، اسناد بالادستی و پژوهشهای معماری و شهرسازی اسلامی تا تاریخ تنظیم سند، از جمله مبنای این کار بوده است.
نگاه فرهنگی به عنوان زیرساخت نه کمیت
محمد سعید ایزدی، عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینا و مدیرعامل اسبق شرکت عمران و بهسازی شهری، بیان کرد که معماران تلاش میکنند نگاه فرهنگی را در طراحی و معماری داخلی بجاورند. او تصریح کرد وقتی فرهنگ به عنوان زیرساخت مورد نظر قرار میگیرد و جزئی از گسترش و پیشرفت اجتماع میشود، منظور کمیت نیست؛ فرهنگ باید به مثابه زیرساخت باشد.
مفاهیم گمشده محله و همسایگی
ایزدی با اشاره به سبک زندگی به عنوان کلمه کلیدی که در معماری کمتر به آن دقت شده، گفت یکی از موضوعات گمشده ما در مقیاس معماری شهری، مفهوم محله و همسایه است. محله سازمانی اجتماعی است که فرهنگ روابط اجتماعی در آن میگذرد و مفهوم همسایگی نیز مفهومی است که فراموش شده، چرا که گفتگو و تعاملهای فرهنگی فراموش شدهاند.
وی افزود در معادلات فرهنگی، مفاهیم همسایه و محله قابل اصرار هستند و معماران باید به دل جامعه روند و خلأهای فرهنگی را پر کنند.
انتظار از اثربخشی پیوست در لایههای برنامهریزی
ایزدی انتظار داشت که این پیوست فرهنگی اثری در لایههای برنامهریزی، طراحی و اجرا داشته باشد. او با اشاره به مشکل واژه پیوست گفت فکر میکنم قرار است در این پیوستها، مطرحهای پر از اشکال را به شدت جابجا کنیم. پیوستها و طرحهای جامع باید در جغرافیای متنوع سرزمین با اشکال مختلف تبیین شوند و از تجویز نسخه واحد برای همه مناطق پرهیز کرد.
ضرورت توجه به نظریههای فرهنگی، اجتماعی و شهری
کمیل قیدرلو، عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق و متخصص پیوستنگاری فرهنگی، تدوین سند پایه در حوزه مسکن را کار پرزحمتی دانست و گفت قدم اول خوب برداشته شده، اما مقدمات باید در مسیر خروجی به کار بیاید، چرا که عموما در خروجی کار اثری دیده نمیشود. فقدان نظریه فرهنگی، اجتماعی و شهری در این مدل کارها حس میشود و نظام فکری مطلوب باید مورد نظر قرار گیرد.
قیدرلو با اصرار بر طراحی فرهنگی در شهر اظهار کرد فضا ربط مستقیمی بر قیمتهای اجتماعی دارد و باید به طراحی فرهنگی توجه اختصاصی داشت.
ارتباط معماری با علوم اجتماعی و فرهنگی
هادی برغمدی، عضو هیئت علمی پژوهش مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی و متخصص بررسی تاثیرات اجتماعی، در پایان مراسم در مورد نظریههای حاضر در حوزه معماری و شهرسازی و ربط آن با علوم اجتماعی و فرهنگی سخن گفت.