چهار سال تحول در صدا و سیما؛ دستاوردها و بایدهای سال پنجم_خبرخوان

به گزارش خبرنگار فرهنگی ، چهار سال از اغاز «سند تحول» در رسانه ملی می‌گذرد؛ سندی که قرار می بود صداوسیما را به دانشگاهی برای ترقی آگاهی و قرارگاهی برای امید و نشاط بدل کند.

اکنون در اغاز سال پنجم، کارنامه رسانه ملی پر از فراز و فرود است؛ از برگشت برندهای محبوبی همانند «پایتخت» و «مردان آهنین» گرفته تا رکوردشکنی‌های مناظره‌های انتخاباتی، و از نظر دیگر، کم شدن مخاطب در برخی سریال‌ها و حاشیه‌های پرسر و صدا.

این گزارش مروری است بر با اهمیت ترین دستاوردها، چالش‌ها و بایدهای سال پنجم تحول صداوسیما.

رهبر معظم انقلاب در حکم مهرماه ۱۴۰۰ برای پیمان جبلی، چهار مأموریت بزرگ برای رسانه ملی تعیین کردند: دانشگاهی برای آگاهی، آوردگاهی برای مقابله با تحریف، آسایشگاهی برای امید و نشاط، و قرارگاهی برای تحکیم ایمان و مقاومت. در جواب به این مأموریت‌ها، «سند تحول صداوسیما» طراحی شد.

اکنون بعد از گذشت ۴۸ ماه، مرور آمارها و مصادیق مشخص می کند که صداوسیما در برخی حوزه‌ها جهش داشته و در برخی دیگر هم چنان از رقیب ها عقب مانده است.

دستاوردهای چهار ساله؛ نیمه پر لیوان

۱. برگشت برندهای قدیمی

پایتخت در نوروز ۱۴۰۳ با بیشتر از ۴۵ درصد مخاطب (بر پایه نظرسنجی مرکز تحقیقات صداوسیما) مجدد به اوج رسید.

مسابقه مردان آهنین سپس از وقفه‌ای طویل مجدد روی آنتن رفت و توانست مخاطب جوان را جذب کند.

برگشت ایرج طهماسب با «مهمونی» و همکاری مجدد با تلویزیون، یکی از با اهمیت ترین برگ‌های برنده رسانه ملی می بود.

۲. مناظره‌ها و برنامه‌های چالشی

در انتخابات ۱۴۰۲، مناظره‌های تلویزیونی رکورد بیشتر از ۷۰ درصد تماشاگر را ثبت کردند؛ رقمی که حتی در شبکه‌های اجتماعی هم بازتاب گسترده داشت.

برنامه‌های چالشی همانند «شیوه» یا مناظره‌های زنده با موضوعات اقتصادی و فرهنگی، چندین دفعه به ترند توییتر فارسی تبدیل شدند.

۳. پروژه‌های فاخر و سریال‌های الف اختصاصی

فیلم سینمایی «موسی کلیم‌الله» با استقبال در جشنواره فیلم فجر اکران شد و اکنون مرحله های ساخت سریال آن کلید خورده است.

سریال سلمان فارسی سپس از سال‌ها انتظار به مرحله‌های نهایی فیلمبرداری رسیده و قرار است در سال ۱۴۰۵ روی آنتن برود.

سریال‌های تاریخی ـ مذهبی همانند «چمران» و «پوریای ولی» نیز در دستور کار قرار دارند.

۴. اصلاح ساختاری و سیاست‌گذاری

ادغام شوراها و راه اندازی شورای کودک و نوجوان برای یکپارچه‌سازی سیاست‌های تشکیل.

کوچک‌سازی در برخی قسمت‌ها و اصلاح فرآیند فراهم‌های تلویزیون.

چالش‌های جدّی؛ نیمه خالی لیوان

۱. افت مخاطب در برخی ژانرها

بر پایه پیمایش‌های داخلی، مقدار مخاطب سریال‌های مناسبتی رمضان ۱۴۰۳ کمتر از ۲۵ درصد بوده، در حالی‌که این عدد یک دهه قبل بالای ۶۰ درصد می بود.

سریال‌های کمدی تازه نتوانستند جانشین «شب‌های برره» یا «لیسانسه‌ها» شوند.

۲. رقابت با شبکه‌های اجتماعی

برآوردها مشخص می کند روزانه ۷۵ درصد کاربران ایرانی دست‌کم یک ساعت در تلگرام و اینستاگرام فعال‌اند، در حالی‌که متوسط تماشای تلویزیون در کلانشهرها به کمتر از ۹۰ دقیقه رسیده است.

روایتگری کند رسانه ملی علتشد در مشکلاتهایی همانند سیل گلستان یا اغتشاشات ۱۴۰۱، میدان روایت به دست رسانه‌های بیرونی بیفتد.

۳. حاشیه‌ها و ممنوع‌التصویری‌ها

حاشیه‌های مربوط به وجود برخی چهره‌ها و «نطق‌کشی»ها چندین دفعه در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شد.

این نگاه سلبی به مطمعن مخاطب ضربه زد و علتمهاجرت بخشی از هنرمندان به شبکه نمایش خانگی شد.

۴. ضعف در تبلیغات و ممیزی

تبلیغات زمان‌نشناس و گاه آزاردهنده چندین دفعه مورد انتقاد بینندگان قرار گرفته است.

ممیزی‌های غیرشفاف در بازپخش سریال‌های آرشیوی همانند «خانه سبز» یا «زیر آسمان شهر» علتدلخوری مخاطبان قدیمی شد.

بایدهای سال پنجم تحول

۱. سریال‌های مناسبتی قوی

بازطراحی ژانر کمدی و ساخت آثار پرمخاطب برای رمضان و نوروز.

برتری دادن به پروژه‌های ملی همانند «موسی» و «سلمان فارسی».

جنگ روایت‌ها

شدت زیاد تر در روایت وقایع ملی و بین‌المللی.

هم‌افزایی با پلتفرم‌های دیجیتال و شبکه‌های اجتماعی.

عدل رسانه‌ای

پرداختن به زندگی طبقات گوناگون جامعه، نه فقط قشر متوسط شهری.

معارفه چهره زن مسلمان ایرانی و تحکیم روایت‌های خانواده‌محور.

بازسازی مطمعن مخاطب

ترکیب اندوخته‌های قدیمی با چهره‌سازی تازه.

کنار گذاشتن نگاه سلبی و دعوت مجدد از هنرمندان پرطرفدار.

اصلاح تبلیغات و درآمدزایی

طراحی روشهای خلاقانه تبلیغاتی مشابه با ذائقه امروز.

شفاف‌سازی درآمدهای تبلیغاتی و هزینه‌کرد آن در تشکیل محتوا.

چهار سال نخست سند تحول، نقطه شروعی برای صداوسیما می بود؛ با دستاوردهایی چون برگشت برندهای محبوب، رکوردشکنی در مناظره‌ها و اغاز پروژه‌های ملی. اما در کنار این‌ها، کم شدن مخاطب، چالش روایتگری و حاشیه‌های پرهزینه هم چنان پابرجاست.

اکنون رسانه ملی در سال پنجم باید با شدت، خلاقیت و بازنگری شجاعانه مسیر خود را ادامه دهد تا بتواند در برابر هجمه رسانه‌های رقیب، نقش واقعی خود را به گفتن دانشگاه، قرارگاه و آسایشگاه جامعه ایفا کند.

انتهای مطلب/