بازار سیاه واکسن گارداسیل؛ هر دوز تا ۲۱ میلیون تومان و هراسسازیهای بیپایه

بازار سیاه واکسن گارداسیل؛ هر دوز تا ۲۱ میلیون تومان و هراسسازیهای بیپایه, بر اساس گزارشهای منتشر شده، قیمت هر دوز واکسن گارداسیل ۹ ظرفیتی در بازار آزاد از ۱۰ میلیون تا ۲۱ میلیون تومان متغیر است که با تکمیل سه دوز، هزینه پیشگیری تا ۶۰ میلیون تومان میرسد.

این در حالی است که قیمت رسمی گارداسیل ۴ ظرفیتی در داروخانهها حدود ۵ میلیون تومان برآورد میشود، اما توزیع آن در ماههای اخیر به صورت قطرهچکانی انجام شده و واکسن ۹ ظرفیتی به طور قانونی در شبکه توزیع دارو موجود نیست. ریشههای موج هراس از HPV در ایران ماجرا از سال ۱۳۹۷ آغاز شد وقتی در برنامه تلویزیونی ماه عسل، یاسمن اشکی به عنوان مدیر انجمن راه از خطرات ویروس HPV و لزوم واکسیناسیون خبر داد.

ای تفاهمنامهای بین انجمن راه و معاونت اجتماعی وزارت بهداشت رسمی گردید.

آمار رسمی شیوع HPV در ایران وجود ندارد انجمن HPV ایران پیش از این شیوع این ویروس در زنان ایرانی را ۲۳ درصد اعلام کرده و بیشترین نرخ را در تهران (۹۷ درصد) و کمترین در اصفهان (۲.۲ درصد) گزارش کرده بود.

با این حال، پزشکان متخصص مانند هادی یزدانی تأکید کردهاند که از سال ۲۰۱۹ تاکنون هیچ آمار رسمی از سوی وزارت بهداشت منتشر نشده و ایران هیچ گزارشی به نهادهای بینالمللی نداده است. متخصصان معتقدند اکثر افراد در طول زندگی با این ویروس مواجه میشوند، اما سیستم ایمنی بدن معمولاً بدون نیاز به مداخله، آن را دفع میکند.

تفاوت واکسنهای گارداسیل و پاپیلوگارد گارداسیل در دو فرم ۴ ظرفیتی (پوشش ۴ تایپ شایع) و ۹ ظرفیتی (پوشش ۹ تایپ) تولید میشود و در کشورهای پیشرفته برای نوجوانان و جوانان تا ۲۷ سال توصیه میگردد.

هر دو واکسن برای ایجاد ایمنی کامل نیازمند سه دوز تزریق هستند، اما گارداسیل ۹ ظرفیتی در ایران تنها از طریق کانالهای غیررسمی و بازار سیاه در دسترس است. کانالهای توزیع غیرقانونی و ریسکهای آن تحقیقات خبرنگاران نشان میدهد واکسن گارداسیل ۹ ظرفیتی با برچسب مسافرتی از طریق پیجهای اینستاگرامی، کانالهای تلگرامی و حتی سایت دیوار فروش میشود.

فروشندگان ادعا میکنند واکسن بارکد وزارت بهداشت دارد، اما دو سناریوی اصلی وجود دارد یا واردکننده به جای توزیع قانونی، برای سود بیشتر مستقیماً در بازار آزاد فروش میکند، یا چرخه توزیع دارو به طور ساختاری دور زده شده است. گزارشها حتی از تزریق این واکسن در کلینیکهای زیبایی و آرایشگاهها و موارد جعل دارو با پر کردن ویالها با آب مقطر حکایت دارد.

تبلیغات هدفمند و ایجاد تقاضای کاذب بسیاری از بلاگرهای پزشکی، فروشندگان مواد بهداشتی و برخی متخصصان زنان در فضای مجازی با ترساندن مردم از شیوع بالا و انتقال آسان HPV (حتی در استخر و سرویس بهداشتی)، تقاضا برای خرید گارداسیل خارجی را القا میکنند. این تبلیغات در حالی انجام میشود که واکسن پیشگیری است، نه درمان زگیل یا ویروس فعال.

پدیدهای به وجود آمده که در آن واکسن گارداسیل به عنوان یک کالا لوکس و کادوی تولد تلقی شده و خانوادههای مرفهتر در رقابت اجتماعی به خرید آن از بازار سیاه میپردازند. سوالهای بیپاسخ برای نهادهای نظارتی با وجود گسترش بازار سیاه، فروش در مکانهای غیرمجاز و خطر جعل دارو، نهادهای نظارتی تاکنون اقدام موثری برای مهار این روند انجام ندادهاند.

ابهام در نحوه ورود واکسن ۹ ظرفیتی به بازار، عدم توزیع قانونی آن و سکوت مقامات در برابر تبلیغات اغراقآمیز، نشاندهنده چالشهای جدی در مدیریت دارو و حفظ امنیت بهداشتی جامعه است.