بپی‌کلمبو نزدیک‌ترین پرواز کناری عطارد را انجام داد و تصاویر بی‌نظیر از دهانه‌های سیاره ثبت کرد
علی باقری
۱۷ شهریور ۱۴۰۳
۱۷ شهریور ۱۴۰۳ - ۰۴:۳۱
فضاپیمای بپی‌کلمبو که یک جفت کاوشگر متصل به یکدیگر است، چهارمین و نزدیک‌ترین پرواز کناری خود از کنار عطارد را با موفقیت به پایان رساند. در این پرواز، اولین تصاویر با جزئیات بالا از دهانه‌های برخورد سطح سیاره ثبت گردید.
بپی‌کلمبو پروژه مشترک آژانس فضایی اروپا (ESA) و آژانس کاوش‌های هوافضای ژاپن (JAXA) می‌باشد. این فضاپیما در روز چهارشنبه به سطح عطارد نزدیک شد و در ساعت ۱۱۸ بامداد به وقت تهران به فاصله ۱۶۵ کیلوم‌تری از سطح سیاره رسید. این رکورد جدید نزدیک‌ترین فاصله یک فضاپیما با عطارد است، زیرا رکورد قبلی متعلق به فضاپیمای مسنجر ناسا با فاصله ۲۰۰ کیلوم‌تری در سال ۲۰۱۱ بود.
در حین این پرواز کناری، بپی‌کلمبو با استفاده از سه دوربین پایش خود تصاویری با جزئیات دیدنی از دهانه‌های سطح عطارد از زوایای مختلف ثبت کرد. یکی از این دهانه‌ها که توسط اتحادیه بین‌المللی اختر‌شناسی (IAU) نام‌گذاری شده، دهانه استادارت با قطر ۱۵۵ کیلوم‌تری نام دارد. این نام به افتخار مارگارت استادارت (۱۸۶۵-۱۹۳۴)، نقاش نیوزیلندی مشهور به نقاشی گل‌ها، انتخاب شده است.
دهانه‌های برخورد عطارد که با نام حوضه‌های قله حلقه‌ای نیز شناخته می‌شوند، در نتیجه برخورد سیارک‌ها و دنباله‌دار‌ها شکل گرفته‌اند. اگرچه بسیاری از آن‌ها در طول زمان در سیل‌های گدازه غرق شده‌اند، اما اخترشناسان همچنان جنبه‌های زیادی از نحوه شکل‌گیری این حوضه‌ها را ناشناخته می‌دانند. برای مثال، عمق دقیقی که قله‌های حلقه‌ها از آن بالا آمده‌اند، همچنان مشخص نیست.
پرواز بپی‌کلمبو از کنار عطارد
بپی‌کلمبو از سمت نیمه تاریک عطارد به سمت سیاره نزدیک شد. با کاهش فاصله، نور خورشید بر روی بخش‌هایی از دهانه‌ها تابید و امکان ثبت آشکار‌ترین تصاویر تا به حال از سطح سیاره فراهم شد.
هدف اصلی این پرواز کناری کاهش سرعت بپی‌کلمبو با کمک جاذبه عطارد بود تا فضاپیما بتواند هر ۸۸ روز یک بار به دور خورشید بچرخد، که بسیار نزدیک به شدت مداری خود سیاره عطارد است. این مانور گامی بزرگ در مسیر قرارگیری نهایی در مدار سیاره محسوب می‌شود.
در طول این پرواز، بپی‌کلمبو فرصت یافت تا از زوایایی که پس از قرارگیری در مدار امکان‌پذیر نخواهد بود، تصویربرداری و اندازه‌گیری‌های دقیق انجام دهد.
بپی‌کلمبو در اکتبر ۲۰۱۸ به فضا پرتاب شده است. این مأموریت مجهز به ابزار‌هایی برای کاوش سطح، ساختار درونی و می‌دان مغناطیسی عطارد است و از دو ماژول مدارگرد سیاره عطارد متعلق به ESA و مدارگرد مگنتوسفر عطارد متعلق به JAXA تشکیل شده که در مدار‌های متفاوتی قرار خواهند گرفت.
برنامه اولیه پیش‌بینی می‌کرد که بپی‌کلمبو در دسامبر ۲۰۲۵ در مدار عطارد مستقر شود. با این حال، یک مشکل در ماژول انتقال باعث کاهش توان الک‌تریکی پیشرانه‌ها شد. تیم مأموریت در نتیجه یک مسیر جدید طراحی کرد که نیاز به نیروی پیشرانه کمتری دارد، اما ورود به مدار را تا نوامبر ۲۰۲۶ به تأخیر می‌اندازد.
