رئیس مرکز سلامت محیط و کار معاونت بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در مورد هشدار‌های وزارت بهداشت مبنی بر افزایش موارد ابتلا به تب مالت در کشور، با اشاره به نظارت دقیق این وزارتخانه بر فرآورده‌های لبنی، توضیحاتی در مورد کنترل کیفیت و پیشن‌هادات بهداشتی مرتبط با این محصولات ارائه کرد.
سه مرحله نظارت بازرسین بهداشت محیط بر فرآورده‌های لبنی
بر پایه گزارش وزارت بهداشت، احمد جندقی با پافشاری بر مراعات ضوابط بهداشتی در تشکیل و ارائه فرآورده‌های لبنی گفت بر پایه سیاست‌ها و مقررات وزارت بهداشت، همه واحد‌های تولیدی و ارایه‌کننده لبنیات موظف به مراعات استاندارد‌های تعیین‌شده می‌باشند و بازرسین بهداشت محیط در سه مرحله کنترل‌های ملزوم را بر محصولات لبنی اعمال می‌کنند.
به حرف‌های دکتر جندقی، نظارت‌های بهداشتی شامل سه مرحله مهم است که در مرحله نخست بعد از کنترل بهداشت فردی، مواد اولیه، تجهیزات و ساختمان واحد و شیر خام زمان ورود به واحد صنفی مورد بازدید قرار می‌گیرد.
مرحله دوم نظارت بر فرآوری محصولات لبنی توسط بازرسین بهداشت محیط است و فرآیند تشکیل و فرآوری شیر و دیگر محصولات لبنی از نظر مراعات استاندارد‌های بهداشتی بازدید می‌شود.
مرحله سوم مثالبرداری ادواری است؛ مثالبرداری از محصولات به‌صورت دوره‌ای یا در صورت دریافت شکایت انجام می‌شود. نمونه‌ها به آزمایشگاه ارسال شده و در صورت مشاهده تخلف، برخورد قانونی اعمال خواهد شد.
نظارت بر شیر خام و افزودنی‌های غیر‌مجاز
دکتر جندقی پافشاری کرد کنترل شیر خام و بار می‌کروبی آن بر مسئولیت سازمان دامپزشکی است. هر‌گونه افزودنی غیر‌مجاز به دلیل تغییر طعم شیر قابل شناسایی بوده و کارشناسان آزمایشگاه‌ی با آزمایش‌های ساده آن را شناسایی می‌کنند.
پیشن‌هادات بهداشتی برای شهروندان
رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت با اشاره به نکات بهداشتی برای خرید و نگهداری محصولات لبنی گفت مردم باید از خرید و مصرف شیر خام غیر‌پاستوریزه خودداری کنند؛ در صورت اجبار به استفاده از شیر خام، آن را به مدت یک دقیقه بجوشانند و در حالت جوش هم بزنند.
او افزود حتما باید ظروف شیر خام بعد از مصرف حتما شسته شوند و شیر خام قبل از جوشاندن در یخچال نگهداری نشود؛ شیر پاستوریزه در یخچال با دمای ۴ درجه و حداکثر ۴۸ ساعت نگهداری شود. اگر بیش‌تر از این زمان بماند، پیش از مصرف جوشانده شود و از فروش خامه، کره و بستنی غیر‌پاستوریزه به شدت خودداری شود.
برای نگهداری کره بسته‌بندی شده پاستوریزه، باید دقت داشت که در دمای یخچال تنها به زمان یک هفته قابل نگهداری است. اگر تصمیم نگهداری طولانی‌مدت وجود دارد، باید کره در فریزر قرار گیرد.
خطر انتقال تب مالت از محصولات لبنی
دکتر جندقی در مورد خطر انتقال تب مالت از محصولات لبنی هشدار داد و گفت یکی از محصولات لبنی که پتانسیل بالایی برای انتقال تب مالت دارد، پنیر غیر‌پاستوریزه است که می‌تواند خطرناک باشد. به همین علت، بار‌ها به مردم پیشن‌هاد کرده‌ایم که از مصرف پنیر‌های محلی و تازه خودداری کنند؛ تنها در صورتی پنیر تازه قابل مصرف است که حداقل دو ماه در آب نمک بماند تا می‌کروب‌های حاضر در آن از بین برود.
علاوه بر این، الزام مصرف فرآورده‌های لبنی پاستوری و استاندارد بر عهده وزیر است؛ رئیس مرکز سلامت محیط و کار با گفتن اینکه فرآورده‌های خام دامی به شدت می‌توانند بیماری‌هایی همانند تب مالت را منتقل کنند، تصریح کرد ملزوم است از محصولات لبنی بسته‌بندی شده با برچسب مجوز بهداشتی منفعت‌گیری شود.
سیستم مدیریت بیماری‌ها و ضرورت واکاسیون دام‌ها
وی با گفتن که نظام مراقبت از بیماری‌ها در مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر و دانشگاه‌های علوم پزشکی فعال است، افزود هنگامی موردی از تب مالت به ما گزارش شود، تحقیقات و ردیابی‌های لازم انجام می‌شود. اگر آشکار شود که یک مرکز شیر خام توزیع می‌کند، با هماهنگی سازمان دامپزشکی برخورد‌های قانونی صورت می‌گیرد.
دکتر جندقی به اهمیت واکسیناسیون دام‌ها برای پیشگیری از تب مالت اشاره کرد و گفت در صورتی که دام آلوده باشد، کنترل و عمل‌های قانونی توسط سازمان دامپزشکی انجام می‌شود. تعامل و هماهنگی بین سازمان دامپزشکی، نظام پزشکی و بهداشت محیط الزامی است تا با همکاری، شیوع تب مالت در جامعه کاهش یابد.
عملیات پیشگیری و برخورد با تخلفات
بر مبنای اصلاحات های رئیس مرکز سلامت محیط و کار وزارت بهداشت، در صورتی که در مراکز صنفی شیر خام ارایه شود و پروتکل‌ها رعایت نشود، عمل‌های قانونی انجام خواهد شد تا سلامت شهروندان تضمین شود.
دکتر جندقی در خصوص نحوه برخورد با تخلفات بهداشتی تصریح کرد شهروندان می‌توانند هر‌گونه تخلف یا مشاهده مواد غیر‌بهداشتی را از طریق سامانه ۱۹۰ گزارش کنند. پس از ثبت شکایت، بازرسین بهداشت محیط در محل حاضر شده و ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت نتیجه را به شاکی اظهار خواهند کرد. در صورت مشاهده تخلف، واحد صنفی متخلف پلمب می‌شود و از ارایه محصولات غیر‌بهداشتی جلوگیری به عمل خواهد آمد.
