سریال «سووشون» در تیررس توقیف مجدد؟!_خبرخوان

به گزارش خبرنگار فرهنگی ، انتشار کردن سکانسی جنجال‌برانگیز از تکه هشتم سریال «سووشون» کافی می بود تا مجدد همان سوال قدیمی بر سر زبان‌ها بیفتد: توقیف، فیلتر و حتی ضمانت کتبی، چه مقدار می‌تواند در برابر تخلف مؤثر باشد؟

در این تکه، نمایش رقص آزاده صمدی و برخی صحنه‌های دیگر، قولهای قبل برای مراعات ضوابط نظارتی را زیر سوال برد؛ به‌اختصاصی در شرایطی که پلتفرم پخش‌کننده یعنی «نماوا»، پیش از این با انتشار کردن بیانیه‌ای رسمی و ابراز پایبندی کامل به قوانین، از فیلتر شدن چندروزه خارج شده می بود.

بر پایه پیگیری‌های صورت‌گرفته از سازمان تنظیم مقررات صوت و عکس فراگیر (ساترا)، همه اصلاحات ملزوم بر پایه نسخه‌ بازبینی‌شده به پلتفرم ابلاغ شده می بود. اما در کمال شگفتی، نسخه اصلاح‌نشده همان تکه هشتم بار دیگر بارگذاری شد؛ کاری که مشخص می کند برخی تولیدکنندگان و پلتفرم‌ها، نظارت را امری فرمالیته و بی‌تاثییر می‌دانند.

در واقع، این تخلف نه‌فقط قانون و تعهدات کتبی را نقض می‌کند، بلکه مطمعن مراجع نظارتی و مخاطبان را نیز به چالش می‌کشد.

آیا نهادهای نظارتی فقط تماشا می‌کنند؟

هنگامی سریالی توقیف می‌شود، بیانیه انتشار می‌کند، ضمانت می‌دهد که همه اصلاحات مورد نظر را اعمال خواهد کرد، اما باز هم همان نسخه‌های حاشیه‌ساز را به نمایش می‌گذارد، سوال اساسی اینجاست: نهادهای نظارتی تا چه وقتی فقط نظاره‌گر خواهند می بود؟

در شرایطی که ساترا با هجمه‌هایی از سوی برخی جریان‌ها روبه رو است، مبنی بر این‌که در ماموریت های خود در روبه رو «سووشون» کوتاهی کرده، بازدید‌ها مشخص می کند مشکل نه در مجوز نهایی ساترا، بلکه در پایبند نبودن پلتفرم به همان نسخه اصلاح‌شده است. یعنی تعهدی داده شده، اما به آن عمل نشده است.

تکرار یک سناریو آشنا؛ از «تاسیان» تا «سووشون»

ماجرای شبیهی پیش‌تر درمورد‌ی سریال «تاسیان» نیز رخ داده می بود؛ توقیف موقت، ضمانت به اصلاح، و در نهایت ادامه‌ پخش همان نسخه‌های قبلی! اکنون این الگو برای «سووشون» هم تکرار شده. این یعنی قضیه فقط به یک کارگردان یا سریال خاص محدود نیست، بلکه ساختاری در نظارت وجود دارد که کارآمدی‌اش مورد تردید جدی است.

آخر مطمعن؟

بیانیه‌ی نماوا، وقتی که از فیلتر خارج شد، حاوی جملات مهمی می بود: «نماوا مدام خود را موظف به مراعات موازین قانونی، شرعی و اخلاقی در فرآیند تبلیغ، تشکیل و انتشار کردن محتوا دانسته و می‌داند…»

اما با وجود این ضمانت، عمل تازه در پخش نسخه‌ی اصلاح‌نشده، نشان از تناقضی جدّی دارد. آیا تعهدات فقطً ابزاری برای دور زدن فشارها می باشند؟ اگر جواب مثبت است، نهادهای ناظر باید جلوی این بدعت را بگیرند.

قضیه فقط یک رقص نیست

نوشته فقط یک سکانس رقص یا یک صحنه‌ی خاص نیست؛ قضیه، عبور مکرر از مرزهایی است که پیش‌تر درمورد‌اش هشدار داده شده می بود. عبورهایی که به نظر می‌رسد نه تنها تعمدی، بلکه همراه با نوعی آزمون‌گریِ ظرفیت نهادهای نظارتی می باشند.

در این چنین شرایطی، کوتاهی یا مماشات با تخلفات آشکار می‌تواند به فروریختن کامل سازوکار نظارت در شبکه نمایش خانگی منجر شود. از این رو، عکس العمل قاطع و روشن نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی برای نگه داری ساختار و اعتبار نظارت است.

«سووشون»؛ فرصتی که به حاشیه رفت

«سووشون» می‌توانست یکی از مثالهای درخشان اقتباس ادبی در رسانه تصویری ایران باشد. رمانی ماندگار از سیمین دانشور که ظرفیت‌های بی‌نظیری برای خلق اثری ضد استعماری و دراماتیک داشت که در گفتن روایت هم این چنین اتفاق نیفتاده است.

سریالی که قرار می بود پلی باشد بین ادبیات متعهد و تصویرسازی خلاق، اکنون به چالشی برای ساختار نظارت فرهنگی بدل شده است. سوال مهم هم چنان پابرجاست: چرا سریالی که توقیف شده، ضمانت داده، اما هم چنان به تخلف ادامه می‌دهد، نباید با واکنشی قاطع مواجه شود؟

جواب به این سوال، نه فقط تعیین‌کننده‌ سرنوشت «سووشون»، بلکه نشانه‌ای است از آینده‌ نظام نظارت در نمایش‌خانگی. اگر تعهدات بی‌پایه، بدون ضمانت اجرا باقی بمانند، به‌زودی نه قانونی می‌ماند و نه اعتمادی.

انتهای مطلب/