فواید و مضرات شکلات داغ: از تقویت حافظه تا خطر افزایش وزن و بیخوابی

مطالعات علمی نشان میدهد که مصرف معتدل شکلات داغ میتواند اثرات مثبتی بر سلامت مغز و بدن داشته باشد، اما زیادهروی در مصرف آن عوارض جدی را به همراه دارد. محققان دانشگاه پزشکی هاروارد معتقدند که روزانه یک یا دو فنجان شکلات گرم به حفظ سلامت مغز کمک کرده و از افت فشار در مغز در زمان فعالیتهای فکری پیشگیری میکند.
تأثیر بر عملکرد مغز و پیشگیری از آلزایمر
دو تیم تحقیقاتی با مطالعه افراد در سنین مختلف در شرایط متفاوت، به نتیجه رسیدهاند که مصرف شکلات داغ در سختترین شرایط فکری، قدرت مغز را افزایش داده و بازدهی بهتری ایجاد میکند. دانشمندان بخش متفاوتی در مغز را شناسایی کردهاند که انرژی بالا و فشار خون مناسب نیاز دارد و این دو عامل را زوج عصبی نامیدهاند که میتواند در پیشگیری از بیماریهایی مانند آلزایمر نقش مهمی داشته باشد.
سلامت قلب و عروق
بر اساس تحقیقات در بریتانیا، شیر موجود در شکلات داغ میتواند در برابر سکته مغزی و قلبی محافظت کند. این نوشیدنی حاوی مقادیر بالاتری از آنتیاکسیدان در مقایسه با چای سبز و چای سیاه است که سلامت قلب را تضمین کرده و از بروز خونریزیهای کلیوی پیشگیری میکند.
فواید برای پوست
شیر سرشار از ویتامینهای و است که برای سلامت پوست ضروری هستند. فلانوئیدهای موجود در شیر با آبرسانی پوست و دفع اشعه ماوراء بنفش از بیماریهای پوستی پیشگیری کرده و در فرآیند لخته شدن پلاکتهای خون در هنگام خونریزی نقش مهمی ایفا میکنند.
برطرف کردن سرفه و گلو درد
برخلاف برخی باورهای رایج، تحقیقات نشان میدهند که مصرف شیر داغ میتواند گلو درد و سرفه را برطرف کند، هرچند که برخی مطالعات مصرف لبنیات را در دوره سرما خوردگی باعث افزایش خلط میدانند.
جلوگیری از دیابت نوع ۲
نتایج تحقیقی در ایتالیا حاکی از آن است که مصرف شکلات تحریککننده فعالیت انسولین در بدن است. همچنین افزایش مصرف کلسیم، خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را کاهش میدهد.
کاهش افسردگی و استرس
شکلات حاوی سروتونین است که به عنوان ماده ضد افسردگی شناخته شده و باعث تولید اندروفین میشود. هورمون اندروفین حس لذت را ایجاد کرده و آنتیاکسیدانهای موجود در شکلات نیز استرس را کاهش میدهند.
افزایش مهارت ریاضی و کنترل وزن
محققان معتقدند یک فنجان بزرگ شکلات داغ میتواند مهارت محاسبات ریاضی را بهبود بخشد. شکلات تیره روند هضم را کند کرده و احساس سیری ایجاد میکند که برای افراد دارای اضافه وزن مناسب است.
پیشگیری از سرطان و کاهش فشار خون
مقادیر بالای آنتیاکسیدان در شکلات، به همراه ویتامین و کلسیم شیر، در پیشگیری از سرطان موثرند. مطالعات پزشکی در آلمان نشان داده که شکلات تلخ و ویتامین و کلسیم شیر، فشار خون را در افراد مبتلا به فشار خون بالا کاهش میدهند.
بهبود عملکرد مغز و پیشگیری از سکته
فلانوئیدها جریان خون و اکسیژنرسانی به مغز را تقویت کرده و از زوال ناشی از کاهش جریان خون پیشگیری میکنند. محققان معتقدند مصرف شکلات داغ میتواند عملکرد مغز را بهبود بخشیده و در درمان آلزایمر موثر باشد.
سلامت دندان
تانن موجود در شکلات حاوی اگزالیک اسید است که تولید اسید و جرم در دهان را کاهش میدهد. تئوبرومین نیز مینای دندان را محکم کرده و از تغییر رنگ دندانها پیشگیری میکند، البته با شرط مصرف به میزان مناسب و با اجازه پزشک.
عناصر غذایی دیگر
شکلات حاوی مقادیر بالای مس، منیزیم، آهن و ویتامینهای مهم است که از سلامتی حمایت کرده و از کمخونی پیشگیری میکنند. شکلات تلخ همچنین میتواند میل جنسی را به ویژه در زنان افزایش دهد.
عوارض زیادهروی در مصرف
با وجود فواید فراوان، مصرف بیش از حد شکلات داغ عوارضی دارد. افراد مبتلا به ریفلاکس باید از مصرف خودداری کنند چون اسفنکتر مری را باز کرده و مشکل را تشدید میکند. یبوست، اعتیاد، افزایش وزن (یک لیوان ۳۷۰ کالری، ۴۰ گرم شکر و ۱۶ گرم چربی دارد)، پوسیدگی دندان، کاهش جذب مواد مغذی، اختلال خواب به دلیل کافئین (۲ میلیگرم در ۱۰۰ گرم)، افزایش ضربان قلب، خطر زایمان زودرس در مادران باردار، تشدید میگرن و افزایش فشار خون به دلیل نمک بالا، از عوارض مصرف بیش از حد هستند.